Gelijkheid tussen man en vrouw: een politieke dood gestorven?

Een nieuwe generatie van Beyoncé tot Emma Watson laat zien: een nieuwe feministische golf rolt uit over onze samenleving. Vooruit, het streven naar gelijkheid tussen man en vrouw is natuurlijk nooit helemaal weg geweest. Maar na de roerige en activistische jaren zestig en zeventig en na het indutten in de afgelopen decennia (de emancipatie was immers voltooid, aldus onder andere CDA-minister De Geus in 2003), is een hernieuwde beweging voor de gelijkheid tussen man en vrouw waar te nemen.

bron afbeelding: Wikipedia Commons: © Jos van Zetten

Toch knelt er deze keer iets: tijdens de eerste feministische golf gingen vrouwen de straat op voor vrouwenkiesrecht, waarop de politiek dit regelde met de invoering van het vrouwenkiesrecht in 1919. Tijdens de tweede feministische golf gingen vrouwen de straat op voor recht op abortus, waarop de politiek kwam met de abortuswet in 1981. En anno 2016 gaan we de (digitale) straat op tegen seksisme en rolbevestigende reclame en speelgoed, het gebrek aan vrouwen in topposities (mooi gevisualiseerd op Congrats, you have an all male panel!) en het trekken van seksueel geweld uit de taboesfeer (#zeghet). Waarop de politiek dus... tja, wat doet de politiek nu eigenlijk?

Het huidige kabinet laat steken vallen als het gaat om het omzetten van de maatschappelijke discussies over gelijkheid tussen man en vrouw in politieke actie. Stimuleringsmaatregelen om ervoor te zorgen dat nog meer vrouwen aan het werk gaan en zo economisch zelfstandig worden? Bij de onderhandelingen rond het belastingplan werd bijna de steun van de christelijke partijen gekocht door belastingvoordelen voor de (in de praktijk vaak mannelijke) kostwinner. Serieuze maatregelen om ervoor te zorgen dat er meer vrouwen in topposities komen? Afgelopen jaar sneuvelde zowel het idee van een topvrouwenregister als het vrouwenquotum. Meer aandacht voor slachtoffers van seksueel geweld? Nogal wrang dat er gebeurtenissen zoals in Keulen aan te pas moeten komen om het bespreekbaar te maken, en dan ook nog eens in het licht van een heel ander politiek doel.

In het debat over mannen- en vrouwenemancipatie lijkt eenzelfde soort politieke vervreemding gaande te zijn die onder andere in het Van Waarde onderzoek in den brede wordt waargenomen: politici weten niet meer wat er in de samenleving speelt, en andersom zien mensen de politiek niet meer als oplossing voor hun problemen. Soms leidt dit tot interessante ontwikkelingen: energiecoöperaties, zorgcoöperaties en allerlei vrijwilligersinitiatieven. Maar eigenlijk is het ook best kwalijk: we weten heel goed wát we willen, namelijk gelijkheid tussen man en vrouw op de werkvloer, in de politiek, in huis of op straat. We willen daar ook heus nog wel een tweet over sturen of iets delen op Facebook (of in een minirokje demonstreren). Maar hoe we dat verder precies willen bereiken, hoe we fundamentele veranderingen teweeg kunnen brengen, en hoe we ons grootste goed, namelijk de democratische rechtsstaat, ervoor kunnen inzetten: dát lijken we even te zijn vergeten.

En dat terwijl er zoveel binnen de politiek geregeld kan worden. Willen we dat vrouwen economisch zelfstandig worden en dat zorgtaken beter verdeeld worden? Dan moeten we echt eens goed kijken naar de inrichting van ons belastingstelsel, kinderopvangtoeslagen, ouderschapsverlof of misschien zelfs arbeidstijdverkorting. Willen we meer topvrouwen? Dan moeten we echt nog eens goed gaan kijken naar een topvrouwenregister, een quotum of misschien wel een heel andere oplossing. Willen we meer vrouwelijke hoogleraren, maar ook meer mannelijke schoolmeesters? Dan moeten we echt eens goed gaan kijken naar de doorstroommogelijkheden en de inrichting van ons onderwijs.

Maar hoe bereiken we dit? Hoe zorgen we ervoor deze maatschappelijke tendensen een politieke vertaling krijgen? Wat moeten op dit vlak anno 2016 écht eens gaan regelen? Daarover gaan we in debat, en wel op woensdagavond 27 januari om 20:00 uur in het Marionettentheater (Nieuwe Jonkerstraat 8, Amsterdam op loopafstand van CS). We gaan niet alleen in debat met elkaar, maar ook met Hedy d’Ancona. Als voortrekker van de tweede feministische golf, oprichter van de Man Vrouw Maatschappij én PvdA politica kan zij inzicht geven in hoe je maatschappelijke tendensen omzet in politieke actie. Komt daarom langs, en praat mee!

Bekijk hier het Facebookevenement van het debat Because it’s 2016! Gelijkheid tussen man en vrouw.