Publicatie De Kloof: Mind the Gap

Iedere maand organiseert Jong WBS activiteiten over sociaaldemocratische thema’s. Een actuele lijst met activiteiten vind je op onze Facebookpagina en deze website .

Het onderstaande verslag is een korte samenvatting van de presentatie van de Jong WBS Zomerschool Ideeën & Adviezenbundel. Deze avond werd geleid door de nieuwe directeur van de Wiardi Beckman Stichting Klara Boonstra. Omdat de Jong WBS het debat wil bevorderen hanteren wij de Chatham House Rule en is het verslag zoveel mogelijk geanonimiseerd (wat er gezegd is mag gepubliceerd worden, maar niet door wie iets gezegd wordt. Dit geeft eenieder de ruimte om vrij te kunnen spreken).

Na de opening door JongWBS voorzitter stelde de nieuwe directeur van de WBS zich voor. De moderne Sociaaldemocratie is er, en zal in de (nabije) toekomst hard nodig zijn. Juist daarom wil de WBS zich in de komende periode uitprofileren om een breder publiek te bereiken.

Daarna kwam de Kloof ter sprake, namelijk de Kloof met hoofdletter die de afgelopen zomer het hoofdonderwerp was van de JongWBS Zomerschool 2016. De uitkomsten van deze Zomerschool, dat wil zeggen de winnende essays en de beleidsaanbevelingen van de verschillende werkgroepen zijn namelijk gebundeld en gepubliceerd. Er vielen al meteen een aantal opmerkingen over de titel. Deze Kloof in Nederland is overal aanwezig: tussen hoog- en laagopgeleiden, tussen nieuwe en minder nieuwe bewoners van Nederland, tussen mensen die met hun 60e met pensioen zijn gegaan en diegenen die tot hun 80e door moeten werken, tussen Eurobobo's en Eurofobo's … we kunnen nog wel even door gaan. De kloof is aanwezig, maar moet deze altijd benadrukt worden? Er is namelijk ook nog zoveel wat ons allemaal verbindt. Verliezen we niet de gezamelijkheid uit het oog als we ons alleen maar blind staren op de scheidingslijnen? Vergeten we niet dat we uiteindelijk waardig naast elkaar moeten kunnen bestaan?

Commentaar was er dus ook op het beleidsadvies van de winnende werkgroep van de zomerschool (deze is hier gepubliceerd). Is het wel wenselijk om iedereen die in een arme wijk woont weg te zetten met plakkaten als “ongezond” “wordt minder oud” “heeft meer ervaring met criminaliteit” (lees het advies van de werkgroep)? Het antwoord op deze vraag was duidelijk “Nee”.

Dit antwoord riep natuurlijk alleen maar meer vragen op. Hoe komt het dan dat het zo normaal is om over een kloof te spreken? Is deze maar verzonnen?

Een gedeeltelijk antwoord op deze vraag is de nieuwsvoorziening: Welk nieuws lees je, en is dit betrouwbaar. In de Verenigde Staten is er bijvoorbeeld al een alternatief voor Wikipedia ontstaan: Conservapedia. Dit is voor mensen die graag een eigen wereldbeeld willen hebben dat ze als waarheid kunnen bestempelen (een “waarheid” die geenszins hoeft te corresponderen met enige empirisme). Maar ook in Nederland zijn er genoeg mensen die binnen hun eigen (door sociale netwerken vormgegeven) mediabubbel zelfwelgevallig nieuws consumeren, en er zo een heel selectief wereldbeeld op na houden. Dit is een serieus doch typisch gevalletje van Kloof. Het WBS recept hiervoor is een goed onderwijs dat kritisch lezen, schrijven en denken onderricht.

Ook speelt ideologie een grote rol in de maatschappelijke beleving over scheidingslijnen die door de samenleving lopen. Vroeger werd een maatschappelijk probleem als hoge werkeloosheid nog als collectief falen gezien. Tegenwoordig lijkt het er meer op dat succes een individuele factor is, en falen de schuld van de ander: Als je het 'helemaal hebt gemaakt' in het leven heb je het zelf gedaan, maar als je werkeloos thuis zit komt dat door die buitenlanders die de banen inpikken.

Het lijkt zo te zijn dat men tegenwoordig marktfalen in een frame van identiteitspolitiek plaatst, en maatschappelijk falen als overheidsfalen beschouwd. Concluderend kan er deze avond vastgesteld worden dat er niet altijd sprake is van een daadwerkelijke Kloof, maar dat deze op veel vlakken wel ervaren wordt.

Hieronder nog een aantal vragen die ter tafel kwamen en waar in één avond niet zomaar een antwoord op te geven viel:
Waar is de kritische blik van de middenklasse? Is men zich wel voldoende bewust dat er ook in Nederland een (al dan niet werkende) onderklasse is? Wie gelooft echt dat 50+ er voor alleenstaande AOW'ers is?

  • Wil je een digitale versie van de bundel: Jong WBS ideeën en idealen #4: “Mind the Gap” (open pdf)
  • Wil je een papieren versie van de bundel: stuur dan een mailtje naar jong@wbs.nl.

Jong WBS Redactie

Meer artikelen van deze auteur

Lucas Van Bilderbeek

Meer artikelen van deze auteur

Jong WBS Redactie

Meer artikelen van deze auteur